Bác sỹ Bệnh viện ĐK tỉnh kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhân mắc sốt rét ngoại lai
Thực tế cho thấy, nguy cơ sốt rét xâm nhập từ bên ngoài luôn tiềm ẩn, đặc biệt trong bối cảnh giao thương, di biến động dân cư ngày càng gia tăng. Những ngày này, tại Khoa Truyền nhiễm – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, các y, bác sĩ đang tích cực điều trị cho bệnh nhân N.V.H (37 tuổi, trú tại thôn Vĩnh Phong, phường Trần Phú mắc sốt rét sau khi trở về từ châu Phi – khu vực có dịch sốt rét lưu hành. Trước đó, anh Hoàng làm việc tại Cộng hòa Dân chủ Công Gô. Sau khi trở về nước khoảng 20 ngày, anh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, rét run từng cơn, vã mồ hôi nhiều. Anh Hoàng cho biết: “Ban đầu tôi nghĩ chỉ là sốt thông thường do thay đổi thời tiết nên chủ quan, chỉ uống thuốc hạ sốt. Nhưng sau đó tình trạng không đỡ, thậm chí mệt hơn nên quyết định đi khám. Khi biết mình mắc sốt rét, tôi thực sự lo lắng”.
Xã Kỳ Văn, tỉnh Hà Tĩnh – địa bàn có nhiều lao động đi làm việc ở nước ngoài, nguy cơ mang mầm bệnh xâm nhập luôn được đặt trong trạng thái cảnh giác cao. Giai đoạn 2024–2025, địa phương đã ghi nhận 02 ca sốt rét ngoại lai. Anh N. X.N (45 tuổi, trú tại thôn Đất Đỏ, xã Kỳ Văn) bị mắc sốt rét ngay sau khi từ châu Phi trở về. Anh chia sẻ: “Ban đầu tôi nghĩ chỉ là sốt thông thường nên khá chủ quan. May mắn là được cán bộ y tế hướng dẫn đi khám sớm nên phát hiện bệnh kịp thời. Qua đó tôi mới thấy việc phòng bệnh và theo dõi sức khỏe khi đi từ vùng dịch về là rất quan trọng.”
Soi lam xét nghiệp, tìm ký sinh trùng sốt rét tại trạm y tế
Điều dưỡng Nguyễn Thị Thanh – phụ trách điểm Trạm Y tế Kỳ Văn cho biết: “Chúng tôi đặc biệt chú trọng giám sát các đối tượng có nguy cơ cao như người đi rừng, ngủ rẫy hoặc trở về từ vùng có dịch. Khi phát hiện ca bệnh, lập tức khoanh vùng, theo dõi các trường hợp tiếp xúc gần và phối hợp phun hóa chất, vệ sinh môi trường để hạn chế muỗi phát triển”.
Không chỉ dừng lại ở cơ sở, công tác phòng, chống sốt rét được ngành y tế Hà Tĩnh triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh. Theo thống kê, năm 2024 ghi nhận 9 ca sốt rét ngoại lai, năm 2025 ghi nhận 8 ca, tất cả đều liên quan đến yếu tố từ vùng sốt rét lưu hành trở về. Đây là những con số cảnh báo nguy cơ hiện hữu nếu công tác giám sát bị lơ là. Trước thực tế đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng, chống sốt rét hằng năm, củng cố hệ thống giám sát từ tỉnh đến cơ sở. Các hoạt động chuyên môn như giám sát dịch tễ, điều tra côn trùng, xét nghiệm phát hiện ký sinh trùng sốt rét được triển khai thường xuyên, liên tục.
Bác sĩ Nguyễn Du – Trưởng khoa Phòng chống sốt rét, ký sinh trùng, côn trùng (CDC Hà Tĩnh) nhấn mạnh: “Mặc dù đã loại trừ sốt rét, nhưng nguy cơ quay trở lại là hoàn toàn có thể nếu không kiểm soát tốt nguồn bệnh từ bên ngoài. Vì vậy, chúng tôi duy trì chặt chẽ hệ thống giám sát, đặc biệt với các trường hợp đi về từ vùng lưu hành sốt rét, đảm bảo phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để lây lan ra cộng đồng.”
Cán bộ CDC Hà Tĩnh tổ chức bắt muỗi, điều tra côn trùng tại các địa phương có bệnh nhân sốt rét
Riêng trong năm 2025, toàn tỉnh đã tổ chức hàng chục cuộc giám sát dịch tễ, điều tra côn trùng và thực hiện gần 12 nghìn lam xét nghiệm. Qua đó cho thấy, hệ thống phòng, chống sốt rét vẫn được duy trì hiệu quả, năng lực chuyên môn ngày càng được nâng cao, đáp ứng tốt yêu cầu trong giai đoạn mới.
Bên cạnh các giải pháp chuyên môn, công tác truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống sốt rét 25/4/2026 với chủ đề “Tập trung mọi nguồn lực thực hiện thành công mục tiêu loại trừ sốt rét tại Việt Nam vào năm 2030”, ngành y tế Hà Tĩnh đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chủ động phòng bệnh. Thông điệp được lan tỏa mạnh mẽ: phòng, chống sốt rét không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình bằng những việc làm thiết thực như ngủ màn thường xuyên, diệt muỗi, giữ gìn vệ sinh môi trường và đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Giữ vững thành quả loại trừ sốt rét là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm. Với sự chủ động của ngành y tế, sự vào cuộc của chính quyền các cấp và ý thức của người dân, Hà Tĩnh đang từng bước kiểm soát tốt nguy cơ, không để sốt rét quay trở lại, góp phần cùng cả nước hướng tới mục tiêu loại trừ hoàn toàn căn bệnh này vào năm 2030.
Đoàn Loan
